Prawie 20 tys. dzieci wyjedzie w te wakacje na kolonie organizowane przez Caritas. Od początku trwania Wakacyjnej Akcji Caritas (WAC) z letniego wypoczynku skorzystało już niemal milion najmłodszych. „Pierwsi podopieczni, którzy jeździli z nami na kolonie, są już dorośli i zakładają własne rodziny. Często przyznają, że była to dla nich jedyna szansa na odpoczynek poza domem. Najcenniejszą inwestycją w dzieci jest podarowanie im dobrych wspomnień. Beztroskie dzieciństwo nie powinno być dobrem luksusowym” – podkreśla ks. Janusz Majda, dyrektor Caritas Polska.

• Prawie milion dzieci: Tyle podopiecznych skorzystało z Wakacyjnej Akcji Caritas (WAC) od początku jej istnienia.
• 20 tys. uczestników w tegoroczne lato: Tyle dzieci spędzi te wakacje na koloniach, półkoloniach i turnusach organizowanych przez Caritas.
• 100 turnusów: Tyle wyjazdów przygotowano w ramach tegorocznej edycji akcji.
• 360 tys. dzieci w Polsce żyje w skrajnym ubóstwie.
• 85 proc. rodzin ubogich nie stać na zapewnienie dzieciom letniego wypoczynku.

Wakacyjna Akcja Caritas trwa od ponad 30 lat i jest jedną z największych inicjatyw organizacji. W ramach WAC, 40 Caritas diecezjalnych organizuje nie tylko wyjazdowe kolonie (w tym roku to aż 100 turnusów), ale także opiekę dzienną w miejscu zamieszkania. Pracownicy Caritas, tworzący lokalną sieć wsparcia, doskonale znają potrzeby swoich podopiecznych i wiedzą, w jakiej formie pomoc jest najbardziej potrzebna.

– Dysponujemy różnymi formułami wypoczynku – od pełnych wyjazdów, po półkolonie w miejscu zamieszkania. Każde dziecko ma inną sytuację życiową i inne ograniczenia. Dzięki temu, że nie narzucamy jednego modelu, docieramy do tych, dla których tradycyjna kolonia byłaby nieosiągalna. Naszym priorytetem jest to, aby każde dziecko, niezależnie od okoliczności, przeżyło radosny czas wakacji – zaznacza Małgorzata Jarosz-Jarszewska, zastępca dyrektora Caritas Polska.

Wakacje jako dobro luksusowe

Jak wynika z raportu Poverty Watch 2025, w warunkach skrajnego ubóstwa w 2024 r. w Polsce żyło ponad 360 tys. dzieci. Dla wielu z nich wakacje oznaczają powrót do brutalnej rzeczywistości: samotności, braku kontaktu z rówieśnikami i brak ciepłego posiłku, który codziennie dostają w szkole. GUS podaje, że 85 proc. rodzin żyjących w ubóstwie nie stać na opłacenie dziecku nawet tygodniowego wyjazdu. Wypoczynek nad morzem czy w górach jest pierwszym kosztem, który rodzice wycinają z domowego budżetu, by opłacić rachunki. W efekcie tysiące dzieci spędzają całe wakacje w czterech ścianach, bo ciężar ich utrzymania staje się ogromnym wyzwaniem finansowym dla opiekunów.

Prawo do dzieciństwa

Właśnie dlatego kolonie i świetlice Caritas nie pełnią roli wyłącznie edukacyjnej i wypoczynkowej, a stają się szansą na ucieczkę przed wykluczeniem społecznym, a niejednokrotnie – przed głodem. 

– Mam 15 lat i na kolonie Caritas jeżdżę od 5 lat. Mamy tu swoją paczkę przyjaciół, wspólnie spędzamy czas – to jest najważniejsze. Atmosfera jest świetna, poznajemy nowych ludzi. Po powrocie mogę śmiało powiedzieć, że wakacje były udane – mówi 15-letni Bartek, jeden z podopiecznych. 

Podobne odczucia ma Ada, która swoją przyjaciółkę Zuzię poznała w pokoju na kolonii. – Chodzimy na plażę, mamy dyskoteki, dużo zwiedzamy. Pani Małgosia zabiera nas na wycieczki i spacery, dużo nas przytula. Jest tu mnóstwo atrakcji – opowiada dziewczynka. 

Te świadectwa dowodzą, że normalność nie dla każego jest czymś oczywistym. W trudnej rzeczywistości, gdzie ubóstwo odbiera prawo do beztroski, te kilka dni na kolonii staje się fundamentem pewności siebie. To nie tylko czas odpoczynku, ale przestrzeń, w której dziecko czuje się zauważone i – co najważniejsze – po prostu szczęśliwe.

Zmienne realia, stały cel: jak Caritas odpowiada na wyzwania pokoleń

Skalę pomocy Caritas najlepiej pokazuje porównanie dzisiejszych działań z początkiem lat 2000. W samym 2002 roku na wypoczynek z Caritas (wakacje i ferie zimowe) wyjechało 90 tys. dzieci. Polska borykała się wówczas z bardzo wysokim bezrobociem, a w wieku szkolnym były miliony dzieci z wyżu demograficznego lat 80. Populacja osób poniżej 18. roku życia była o kilkadziesiąt procent większa niż dzisiaj, co drastycznie potęgowało skalę problemu.

Choć realia się zmieniają, rola Caritas jest kluczowa. Kiedyś pomoc organizacji w tym obszarze miała wymiar czysto humanitarny – „łatała dziury” systemowe w czasie dramatycznego wzrostu bezrobocia. Dziś Wakacyjna Akcja Caritas to profesjonalnie zorganizowany wypoczynek i atrakcyjne programy wyjazdów ciekawie połączone z lokalnymi atrakcjami. Oprócz tradycyjnych kolonii, dzieci uczestniczą w warsztatach edukacyjnych, turnusach tematycznych (sportowych, literackich, muzycznych) oraz szkoleniach kulinarnych czy fotograficznych. Organizacja zapewnia także wsparcie psychologów i specjalistów, którzy towarzyszą dzieciom w czasie wakacji.

Wakacyjna Akcja Caritas finansowana jest w większości ze środków pochodzących z dystrybucji świec w ramach Wigilijnego Dzieła Pomocy Dzieciom. To dzięki hojności darczyńców, którzy wspierają Caritas zimą, latem można zapewnić dzieciom beztroskie wakacje.