Ujścia wody zalewane betonem, zniszczone infrastruktura wodno-sanitarna, epidemie chorób zakaźnych będące skutkiem braku higieny i dostępu do czystej wody – tak dziś wygląda rzeczywistość mieszkańców Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu. Woda stała się towarem deficytowym i politycznym narzędziem. Kryzys humanitarny osiągnął punkt krytyczny, a ta “strategia” zbiera śmiertelne żniwo.
Około 85–90% infrastruktury WASH – czyli tego wszystkiego, co pozwalało dostarczyć wodę do domów – zostało albo całkowicie zniszczone, albo jest niezdatne do użytku. Infrastruktura WASH to nie tylko kwestia zabezpieczenia żywnościowego, ale też godności, jak chociażby możliwości utrzymania higieny osobistej.
Kluczowe studnie głębinowe, które mogłyby uratować tysiące ludzi, zostały albo zbombardowane, albo znajdują się w strefach zmilitaryzowanych. Ekipy techniczne, które próbują dotrzeć do pomp, są ostrzeliwane. Nawet jeśli studnia ocalała, najczęściej nie ma możliwości korzystania z niej. Ogromnym problemem są braki w dostawach prądu, a kolejnym – logistyka. Władze regularnie blokują wjazd części zamiennych. Od początku roku odrzucono aż jedną trzecią wniosków o transport kluczowych materiałów eksploatacyjnych. W efekcie wydajność zakładów odsalania wody morskiej systematycznie spada, nie nadążając za potrzebami wyczerpanych ludzi.
Ile jeszcze wytrzymają mieszkańcy Gazy?
Ulice Gazy zalewają ścieki. Woda z nielicznych czynnych studni jest w wielu miejscach skażona bakteriologicznie – badania w mieście Gaza pokazują, że ponad 80% próbek nie nadaje się do spożycia. A ponieważ import tabletek z chlorem jest wstrzymywany, mieszkańcy piją wodę, która staje się główną przyczyną epidemii chorób układu pokarmowego i infekcji skórnych.
Po tragicznym incydencie z 17 kwietnia, w którym zabito dwóch kierowców zakontraktowanych przez UNICEF, operacje w kluczowym punkcie poboru wody Al Mansoura (zaopatrującym 285 000 osób) zostały zawieszone. Woda jest dowożona bezpośrednio z zakładu odsalania wody co generuje ogromny dodatkowy koszt operacyjny rzędu 40 tys. USD dziennie. Z powodu braków finansowych dalsze utrzymanie tych dostaw na obecną skalę stoi pod znakiem zapytania.
Wokół obozów dla uchodźców, placówek medycznych i schronisk piętrzą się tony odpadów i śmieci, ponieważ dostęp do oficjalnych wysypisk śmieci wciąż jest zablokowany przez restrykcje narzucone przez wojsko Izraelskie. W odpowiedzi na szybki wzrost zachorowań na choroby skóry i infekcje, agencje ONZ uruchomiły Plan Zwalczania Szkodników. Do połowy czerwca działaniami dezynsekcyjnymi i deratyzacyjnymi objęto ponad 2 tys. priorytetowych lokalizacji, jednak skuteczność akcji zależy od stałego dopływu pestycydów z zewnątrz.
Caritas Polska, za pośrednictwem Caritas Jerozolima, od lat niesie pomoc mieszkańcom Gazy, realizując tam program “Rodzina Rodzinie”. Caritas Jerozolima uruchomiła akcję dowożenia wody cysternami, dostarczając ją bezpośrednio do schronisk, obozów dla uchodźców oraz społeczności, które zostały odcięte od dostępu do bezpiecznej wody. Działania te są realizowane w ścisłej koordynacji z lokalnymi władzami i przedstawicielami społeczności, aby zapewnić, że pomoc dociera do najbardziej potrzebujących rodzin w sposób bezpieczny i sprawiedliwy. Oprócz dostaw wody, pomoc obejmuje również dystrybucję ratunkowych pakietów WASH, zawierających niezbędne artykuły higieniczne, co ma zapobiegać rozprzestrzenianiu się epidemii i chorób.
Zachodni Brzeg – woda narzędziem systemowej kontroli
Na Zachodnim Brzegu woda stała się jednym z głównych narzędzi systemowej presji. W Strefie C, pozostającej pod pełną kontrolą Izraela, palestyńskie studnie i zbiorniki na deszczówkę są regularnie niszczone przez osadników, często poprzez zalewanie ich betonem. Proceder ten, realizowany pod pretekstem braku izraelskich zezwoleń, zmusza całe społeczności do polegania wyłącznie na kosztownej wodzie dowożonej cysternami.
Kryzys wodny jest nierozerwalnie związany z postępującą „enklawizacją” regionu. Liczba punktów kontrolnych, metalowych bram i murów – wzrosła o 40% w porównaniu do lat ubiegłych. Dziś na Zachodnim Brzegu jest ponad 1000 stałych i tymczasowych blokad. W połączeniu z brutalną przemocą ze strony osadników, która doprowadziła do wyludnienia dziesiątek społeczności pasterskich, mieszkańcy tracą dostęp do podstawowych usług, pracy i bezpiecznej wody. W czerwcu izraelscy osadnicy ostrzelali chrześcijańską wioskę Taybeh, gdzie znajduje się centrum medyczne Caritas Jerozolima.
W tych ekstremalnych warunkach Caritas Jerozolima podejmuje działania, by zapewnić ludziom przetrwanie. Organizacja nie tylko dostarcza wodę pitną, ale również wspiera lokalne placówki, takie jak centrum medyczne w Taybeh czy Zakład Kształcenia Zawodowego w Ramallah. Pomoc niesiona przez Caritas jest niezbędna dla społeczności, które w obliczu systemowego niszczenia domów i rolnictwa oraz narastającego zagrożenia, walczą o życie.
