Edukują mieszkańców małych miejscowości na temat zanieczyszczeń powietrza, rozdają czujniki czadu. Budują domy dla owadów. Pokazują, jak mądrze dzielić się żywnością, aby nie marnować jej i pomagać potrzebującym. Młodzi uczestnicy projektu Caritas wcielają w życie przesłanie encykliki papieża Franciszka.

Caritas Laudato si’ to to duży, ogólnopolski projekt aktywizujący wspólnoty Caritas w Polsce i kształtujący postawy prośrodowiskowe w duchu encykliki Laudato si’. Jednym z jego założeń jest ochrona najsłabszych mieszkańców Ziemi przed skutkami degradacji środowiska i zmian klimatu.

– Papież w swojej encyklice Laudato si’ podkreśla, że Ziemia jest naszym domem. Wiemy, że zamieszkujemy swoje ciało, swój dom rodzinny – i musimy o nie dbać. A to dobro wspólne, które nas otacza, uważamy często za niczyje. Myślimy, że możemy zrobić z nim wszystko i nie ponosić za to żadnej odpowiedzialności. A papież Franciszek mówi: to jest twój dom. I od tego, jak zadbasz o miejsce, które otrzymujesz na chwilę od Boga zależy, w jakim stanie otrzymają je twoje dzieci – tłumaczy brat Cordian Szwarc, franciszkanin, animator krajowy wspólnoty Laudato si’ Caritas Polska.

Dać młodym narzędzia

Jak wyjaśnia brat Cordian, projekt Caritas Laudato si’ odpowiada na współczesne problemy związane z zagrożeniami dla środowiska naturalnego. Problemy dostrzegane zwłaszcza przez młodzież na całym świecie, która biorąc udział w strajkach klimatycznych buntuje się przeciwko krótkowzrocznej eksploatacji zasobów naturalnych i nieodpowiedzialnym decyzjom dorosłych, prowadzącym do degradacji naszej planety. Siłą projektu jest właśnie zaangażowanie młodzieży, dzięki któremu bunt przeciwko zastanej rzeczywistości przeradza się w konkretne działania na rzecz ochrony środowiska i podniesienia świadomości ekologicznej.

– Chcemy dać młodym narzędzia do realizacji ich pomysłów. Mamy zasoby, wsparcie ekspertów z różnych dziedzin i będziemy z tego korzystać, aby pomóc młodzieży zmieniać nasze codzienne przyzwyczajenia, z korzyścią dla środowiska – mówi brat Cordian.

Jak robić to skutecznie, uczyli się uczestnicy warsztatów dla animatorów diecezjalnych Caritas Laudato si’, zorganizowanych w Warszawie w dniach 17–20 lutego. Inspiracją dla wielu z nich były doświadczenia z pierwszych pięciu diecezji, w których projekt był realizowany w ubiegłym roku (w tym roku działania projektowe ruszyły w kolejnych siedmiu diecezjach).

Czujniki czadu i słoik św. Franciszka

Szeroki jest zakres działań w ramach projektu w  diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Diecezjalny zespół projektowy przeprowadził m.in. szkolenia na temat zagrożeń zatruciami czadem, podczas których blisko 100 rodzin z Białogardu otrzymało czujniki czadu oraz informacje na temat bardziej ekologicznych źródeł energii, którymi można zastąpić przestarzałe piece.

– Brali w nich udział głównie mieszkańcy dwóch parafii, w których ze względu na stare budownictwo i stare instalacje grzewcze, zagrożenie jest największe – wyjaśnia Malwina Giełdon, animator diecezjalny Laudato si’ w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

Inną inicjatywą w tej diecezji, podjętą przez miejscowe centrum wolontariatu, jest monitorowanie jakości powietrza za pomocą mierników przekazywanych szkołom.

– Dzieci same dokonują pomiarów, my zbieramy dane i będziemy tworzyć diecezjalną mapę zanieczyszczeń powietrza. Myślimy też o stworzeniu aplikacji, dzięki której dane będą sprawniej zbierane, analizowane i udostępniane w czasie rzeczywistym – opowiada Malwina Giełdon.

Wśród przedsięwzięć zrealizowanych w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej dzięki projektowi Caritas Laudato si’ warto wymienić również warsztaty pod nazwą „Słoik św. Franciszka” uczące, jak zapobiegać marnowaniu żywności. W ich trakcie, z żywności przekazanej przez parafian ze Sławoborza i Powalic, dzieci pod opieką seniorów przygotowują posiłki, które w słoikach trafiają do ponad 60 osób samotnych, chorych, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej.

Siła we wspólnocie

Ciekawe pomysły realizowane są także w innych diecezjach. W diecezji zielonogórsko-gorzowskiej wolontariusze Caritas wybudowali ponad 20 domów dla owadów, które zabrali do swoich parafii, szkół i na osiedla. Jedna z takich konstrukcji trafi do ogrodu biskupa diecezjalnego. To akcja zwracająca uwagę na potrzebę zachowania bioróżnorodności, którą zapewniają właśnie owady.

Brat Cordian Szwarc zwraca uwagę, że świetne pomysły na akcje i projekty – to nie wszystko. Ważne jest, aby młodzi ludzie pragnący kształtować w swoim otoczeniu postawy przyjazne środowisku, wiedzieli jak dotrzeć ze swoimi inicjatywami do lokalnych wspólnot, jak poruszać się w gąszczu przepisów i administracyjnych procedur. Tego także ma ich nauczyć projekt Caritas Laudato si’, którego realizacja potrwa do końca 2021 r. Jego sukcesem, według brata Cordiana, będzie zmiana perspektywy, która pozwoli młodym ludziom łączącym swoje wysiłki w trosce o środowisko naturalne, na skuteczniejsze działanie.

– Nie będą patrzyli na to, co mogą wnieść jednostkowo, tylko jaką siłą jest wspólnota ludzi zatroskanych o środowisko w Kościele świętym – podsumowuje animator krajowy wspólnoty Laudato si’ Caritas Polska.

Przeczytaj również: Caritas Laudato si’. Działamy już w 12. diecezjach!

Projekt „Ekologia integralna encykliki Laudato Si’ w działaniu wspólnot Caritas i społeczności lokalnych” realizowany przez Caritas Polska, został dofinansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jego treść odpowiada wyłącznie Caritas Polska.