Dzieci i rodziny na Ukrainie mierzą się z bezprecedensowymi wyzwaniami wynikającymi z trwającego konfliktu zbrojnego, który wpłynął na ich dobrostan psychiczny. Odpowiedzią na tę krytyczną sytuację był projekt realizowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach programu Polska Pomoc.

Drugi moduł projektu „Poprawa jakości i dostępu do opieki psychologicznej dla dzieci i ich rodzin w Centrach Pomocy Rodzinie w Charkowie, Odessie, Żytomierzu i Winnicy w Ukrainie” realizowany był przez Caritas Polska, we współpracy z ukraińską Cartias-Spes od stycznia do grudnia 2025 r. Celem projektu było polepszenie dobrostanu psychicznego dzieci i rodzin przez zwiększenie dostępu do jakościowych usług opieki psychologicznej, między innymi wsparcia indywidualnego, grupowego i psychospołecznego oraz przekierowania do usług specjalistycznych w sytuacji wymagającej pomocy psychiatrycznej.

Projekt zakładał kontynuację działań w utworzonych i wyposażonych w 2024 roku 4 Centrach Pomocy Rodzinie (CPR) poprzez rozbudowę oferty usług, które nie były świadczone z uwagi na realia wojny, ale również wobec potrzeb rozwojowych osób i członków rodzin. Na ofertę usług specjalistycznych składały się porady psychologiczne i diagnostyczne, sesje psychoterapii, sesje wsparcia psychospołecznego oraz zajęcia grupowe. Kompleksowe wsparcie rozbudowało system opieki zdrowotnej w obszarze zdrowia psychicznego uzupełniając świadczone w trakcie wojny wsparcie kryzysowe i pierwszej pomocy psychologicznej.

W ramach projektu udzielono wsparcia w postaci 9451 usług dla 6804 osób w 4 Centrach Pomocy Rodzinie. Przeprowadzone zostało 96 godzin szkoleń specjalistycznych w 3 obszarach i 62 godziny superwizji – łącznie 158 godzin wparcia szkoleniowego dla specjalistów pracujących w Centrach. Poza dziećmi i młodzieżą wsparciem zostali objęci również rodzice i opiekunowie – łącznie 320 osób wzięło udział w 510 godzinach warsztatów podnoszących umiejętności wychowawcze i w grupach wsparcia. Projekt umożliwił stworzenie systemu referencyjnego do usług specjalistycznych i przekierowanie 1061 osób oraz udzielenie wsparcia finansowego dla 208 osób wymagających pomocy specjalistycznej. Wszystkie zakładane cele bezpośrednie i efekty projektu zostały osiągnięte.

Sprawozdanie szczegółowe z realizacji 2 modułu projektu

1. Dzięki udzielonym usługom opieki psychologicznej na tzw. pierwszym poziomie referencyjnym (porady psychologiczne diagnostyczne i porady psychologiczne, sesje psychoterapii, sesje wsparcia psychospołecznego) 96% osób objętych wsparciem doświadczyło polepszenia dobrostanu psychicznego, czyli o 16 pp. więcej niż zakładano w ofercie. Oferowane w Centrach Pomocy Rodzinie usługi opieki psychologicznej rozbudowały lokalny system opieki zdrowotnej w obszarze zdrowia psychicznego, uzupełniając świadczone w trakcie wojny wsparcie kryzysowe i pierwszą pomoc psychologiczną. Usługami zostało objętych 6804 osób (zarówno dzieci i dorosłych), czyli ponad 4 razy więcej niż zakładano w ofercie.
2. Dzięki przeprowadzeniu profesjonalnych szkoleń dla 43 specjalistów pracujących w obszarze zdrowia psychicznego w Centrach Pomocy Rodzinie wzmocnione zostały ich wiedza i umiejętności zawodowe w następujących dziedzinach: (1) praca socjalna z wykorzystaniem metod terapii środowiskowej, (2) warsztaty Trening Umiejętności Społecznych, (3) przeciwdziałanie przemocy domowej, ochrona dzieci oraz wsparcie całego systemu rodzinnego w kontekście przemocy domowej. W kwestionariuszu samooceny 96% uczestników szkoleń zadeklarowało wzrost wiedzy, a 100% z nich potwierdziło, że wiedza uzyskana na szkoleniach będzie przydatna w ich pracy.
3. W trakcie trwania projektu przeprowadzono 510 godzin warsztatów podnoszących umiejętności wychowawcze rodziców i opiekunów oraz grup wsparcia dla rodziców i opiekunów. Dzięki skutecznej promocji i dużemu zainteresowaniu ze strony rodziców i opiekunów, w całym projekcie z tych usług skorzystało 320 rodziców i opiekunów.
4. Dzięki uruchomieniu systemu przekierowań do specjalistycznej pomocy medycznej i terapeutycznej dla osób, u których podejrzewa się zaburzenia i choroby psychiczne, nastąpiło zwiększenie realnego dostępu do tychże usług. Łącznie 208 osób (z zakładanych minimum 120 osób) skorzystało z systemu przekierowań poprzez skierowanie do specjalistów oraz zwrot kosztów usług specjalistycznych (w przypadku usług odpłatnych), badań oraz leków. Dodatkowo 853 osoby skorzystały z przekierowań w ramach systemu przekierowań i mapowania usług dostępnych lokalnie.

Opis osiągniętych rezultatów wraz z liczbowym określeniem skali działań zrealizowanych w ramach projektu*

1.1 Liczba działających CPR – 4

1.2 Liczba osób objętych wsparciem CPR – 6804 osób, w tym:

• 4796 kobiet (70%, w tym: 2168 dziewczynek poniżej 18 roku życia, 2244 kobiet w wieku 18-59 i 384 kobiet w wieku 60 lat i więcej),
• 2008 mężczyzn (30%, w tym: 1700 chłopców poniżej 18 roku życia, 209 mężczyzn w wieku 18-59 i 99 mężczyzn w wieku 60 lat i więcej).

Ponadto:

• Wśród tych osób 423 osoby (6,2%) posiadają orzeczenie o niepełnosprawności (238 dzieci, 185 dorosłych).
• Z usług skorzystało: 1486 osób w Żytomierzu, 1358 osób w Winnicy, 1989 osób w Odessie oraz 1971 osób w Charkowie.

1.3 Liczba usług świadczonych w CPR w okresie trwania projektu – 9451, w tym:

• 4084 usług indywidualnych (43% wszystkich usług), z czego: 2297 usług wsparcia psychologicznego i pedagogicznego (24%), 500 usług terapii mowy i logopedii (5%), 1287 usług wsparcia case managera,
• 5367 usług grupowych (57% wszystkich usług), z czego: 1704 to sesje wsparcia grupowego psychologicznego (18% usług), 106 to grupowe usługi terapii mowy i logopedii (1%), 3557 to grupowe usługi wsparcia psychospołecznego i pedagogicznego (38% usług).

*Liczba usług została wyliczona na podstawie baz danych usług prowadzonych w formularzu online, sprawozdań specjalistów i raportów z poszczególnych działań. W przypadku działań grupowych liczba usług wynosi 1 i nie jest wielokrotnością osób korzystających z danej usługi grupowej.

2.1 Liczba godzin szkoleń w 3 obszarach dla specjalistów pracujących w CPR – 96.

2.2 Liczba godzin superwizji dla specjalistów – 62.

Rezultat 3: Udzielenie wsparcia systemowego i środowiskowego minimum 260 rodzinom i ich członkom osobno – dzieciom i młodzieży oraz rodzicom i opiekunom.

3.1 Liczba rodzin, którym udzielono wsparcia systemowego – 910.

3.2 Liczba rodziców i opiekunów biorących udział w warsztatach umiejętności wychowawczych i grupach wsparcia dla rodziców i opiekunów – 320.

3.3 Liczba godzin warsztatów i grup wsparcia dla rodziców i opiekunów – 510.

Rezultat 4: Zwiększenie dostępu do specjalistycznej pomocy psychoterapeutycznej i/lub psychiatrycznej dla minimum 120 osób przekierowanych do pomocy specjalistycznej.

 4.1 Liczba osób przekierowanych do opieki specjalistycznej w ramach systemu skierowań – zaplanowano 120 osób, a przekierowano 1061-208 osób.

Szczegółowy opis wykonania poszczególnych działań *

Działanie 1: Prowadzenie kompleksowego wsparcia psychologicznego w CPR świadczących usługi opieki psychologicznej na tzw. pierwszym poziomie referencyjnym (działanie realizowane przez partnera Caritas-Spes Ukraina).

W okresie sprawozdawczym, przez cały okres trwania modułu 2 tj. od stycznia do grudnia 2025 r., działały 4 CPR: w Żytomierzu, w Winnicy, w Charkowie i w Odessie. Zostały one utworzone i wyposażone w pierwszym module projektu, a w drugim zostały zrealizowane niewielkie naprawy i doposażenie centrów w niezbędne urządzenia i narzędzia, w tym grzejniki i baterie przenośne do podtrzymania systemu energii i ogrzewania w okresie zimowym.

W każdym z czterech CPR kontynuowano zatrudnienie lub zatrudniono odpowiednio wykwalifikowanych specjalistów, zarówno do bieżącej obsługi centrów (kierownik, specjalista ds. MEAL, asystent administracyjno-finansowy), jak i z obszaru zdrowia psychicznego i pracy socjalnej (psycholodzy dziecięcy, psycholodzy dla osób dorosłych, pedagodzy/pracownicy socjalni), a także specjalistę ds. prawnych. W tym roku wprowadzono również stanowisko specjalisty ds. wsparcia środowiskowego. Dzięki pośrednictwu specjalistów ds. wsparcia środowiskowego i dodatkowym szkoleniom udzielono wsparcia 910 rodzinom w 4 lokalizacjach – w tym pilotażu drugiego modułu zaplanowano wsparcie dla 160 rodzin i okazał się on dużym sukcesem wynikającym z dużego zapotrzebowania na takie wsparcie.

Większość uczestników zajęć grupowych to kobiety w wieku 18-59 lat (90%), głównie matki i babcie, aktywnie zaangażowane w wychowanie dzieci, stabilizację ich stanu emocjonalnego oraz własny rozwój. Konsultacje indywidualne skupiały się przede wszystkim na specyficznych problemach, takich jak wychowanie dzieci lub terapia łączona z leczeniem farmakologicznym. Wsparcie pedagogiczne W CPR codziennie organizowano warsztaty i zajęcia grupowe dla dzieci: psychoedukacyjne, rozwijające umiejętności społeczne, arteterapie (warsztaty twórcze z zakresu malarstwa, rzeźby, muzyki i tańca, które pomagały dzieciom wyrażać swoje emocje), naukę języka angielskiego oraz zajęcia rozwijające zainteresowania i kreatywność dzieci.

Stałe prowadzenie tych zajęć pozwoliło na stworzenie w CPR stabilnego i bezpiecznego miejsca dla dzieci. Dzięki tak zbudowanemu zaufaniu pomiędzy specjalistami, a najmłodszymi uczestnikami, CPR mogły stać się miejscem indywidualnych i grupowych konsultacji dla dzieci i młodzieży. Oprócz tematów związanych z codziennym stresem i zagrożeniami związanymi z wojną, konsultacje dotyczyły tematów jakich jak adaptacja w szkole (często nowej z uwagi na przesiedlenie), akceptacja młodszego rodzeństwa, problemy z wyrażaniem siebie, rozwój mowy i umiejętności komunikacyjnych. Dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE) stosowano specyficzne praktyki edukacyjne dostosowane do ich indywidualnych potrzeb, np. zajęcia w mniejszych grupach lub indywidualne.

W ramach projektu centra udzieliły 9451 usług, w tym:

• 4084 usług indywidualnych (43% wszystkich usług), w tym: 2297 usług wsparcia psychologicznego i pedagogicznego (24%), 500 usług terapii mowy i logopedii (5% usług), 1287 usług wsparcia case managera;
• 5367 usług grupowych (57% wszystkich usług), w tym: 1704 sesje wsparcia grupowego psychologicznego (18% usług), 106 grupowych usług terapii mowy i logopedii (1%), 3557 grupowych usług wsparcia psychospołecznego i pedagogicznego (38% usług).

Ze wsparcia skorzystały 6804 osoby:

• 4796 kobiet (70%), z czego: 2168 to dziewczynki poniżej 18 roku życia, 2244 to kobiety w wieku 18-59 i 384 to kobiet w wieku 60 lat i więcej,
• 2008 mężczyzn (30%), z czego: 1700 to chłopcy poniżej 18 roku życia, 209 to mężczyźni w wieku 18-59 i 99 to mężczyźni w wieku 60 lat i więcej,
• 423 osoby (6,2%) posiadają jakąś formę niepełnosprawności (238 dzieci, 185 dorosłych);
• 1486 osób korzystało ze wsparcia w Żytomierzu, 1358 w Winnicy, 1989 w Odessie oraz 1971 w Charkowie.

W ankiecie rejestracyjnej w centrach były zadawane pytania również o kryteria wrażliwości i sytuację rodziny, która wpływa na jej potrzeby. Kryteria te są wykorzystywane w projektach Caritas i w pierwszym module projektu do wyboru rodzin znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. Statystycznie tylko 35,2% rodzin nie znajduje się w minimum jednej ze wskazanych poniżej sytuacji: spośród 65,8% rodzin (4408 rodzin), z których pochodzą beneficjenci, 28,4% spełnia jedno kryterium (1929 rodzin), 19% spełnia dwa kryteria (1295 rodzin), 11,5% spełnia trzy kryteria, 4% spełnia 4 kryteria, 1,4% spełnia 5 kryteriów oraz 0,5% spełnia 6 kryteriów.

Mając na uwadze możliwość zaznaczenia kilku kryteriów dla jednej rodziny (średnia to 1,9 kryterium na jedną rodzinę), charakterystyka rodzin korzystających ze wsparcia w centrach przedstawia się następująco:

• osoby wewnętrznie przesiedlone 2088   (32,6%),
• w rodzinie są osoby starsze (60+): 1651 (25,8%),
• wielodzietna rodzina: 736 (11,5%),
• rodzina o niskich dochodach: 675 (10,5%),
• samotny ojciec/matka: 661 (10,3%),
• w rodzinie jest osoba dorosła z niepełnosprawnością: 648 (10,1%),
• rodzina składa się wyłącznie z osób starszych: 512 (8,0%),
• rodzina z kobietą w ciąży/karmiącą piersią lub dzieckiem/dziećmi poniżej 2 lat: 484 (7,6%),
• w rodzinie są osoby dorosłe z ciężką chorobą przewlekłą: 448 (7,0%),
• w rodzinie jest dziecko (0-17 lat) z niepełnosprawnością: 305 (4,8%),
• w rodzinie jest dziecko/dzieci z ciężką chorobą przewlekłą: 227 (3,5%),
• w rodzinie są dzieci/nastolatki ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: 206 (3,2%).

Wyniki ankiety końcowej dotyczącej realizacji projektu wśród części beneficjentów wskazują, że 96% osób korzystających ze wsparcia deklaruje poprawę poziomu funkcjonowania jako rezultat udziału w projekcie (zaplanowany wskaźnik to 80%). W ankiecie po realizacji projektu przeprowadzono ankietę satysfakcji, w której wzięły udział 273 dorosłe osoby. 85% respondentów zadeklarowało, że są bardzo zadowoleni z otrzymanej usługi a 14% osób odpowiedziało, że są zadowolone z usługi. 95% respondentów uznało lokalizację centrum za dogodną – osoby deklarujące niedogodność wskazywały odległość od swojego domu za zbyt dużą. Za główne obszary do usprawnienia w centrach beneficjenci wskazywali: więcej zajęć, więcej miejsca dla dzieci do zabawy, działania w wakacje letnie, więcej tematów i spotkań dla nastolatków, więcej specjalistów takich jak logopeda, zajęcia ruchowe i integracji sensorycznej, zwiększenie przestrzeni i liczby specjalistów ze względu na duże zapotrzebowanie, kontynuowanie działań.

Oto kilka odpowiedzi w ankiecie:

„Chcemy serdecznie podziękować za wspaniałą pracę z naszymi dziećmi w Centrum. Dzieci zawsze wracają do domu z pozytywnymi emocjami, nową wiedzą i ciepłymi wrażeniami. Atmosfera, którą tworzą pracownicy, jest bardzo przyjazna i wspierająca. Czuje się szczerą troskę, uwagę poświęcaną każdemu dziecku i profesjonalne podejście. Dziękujemy za państwa pracę, cierpliwość i miłość, którą codziennie obdarzacie nasze dzieci. To bardzo cenne!”.

„Córka uczęszcza do centrum i powiedzieć, że jej się tam podoba, to za mało. Chodzi tam z ogromną przyjemnością, wraca w dobrym nastroju, pełna emocji, jako szczęśliwe dziecko. Specjaliści, którzy towarzyszą dzieciom, są bardzo profesjonalni, kompetentni, wrażliwi i uważni. To wspaniale, że istnieje taka inicjatywa i bardzo chcielibyśmy, aby była kontynuowana, ponieważ jest ona przydatna, skuteczna i bardzo potrzebna dzieciom w tak trudnym czasie, by mogły również doświadczać szczęśliwych chwil dzieciństwa. Jako rodzice jesteśmy bardzo zadowoleni i cieszymy się, że nasza córka uczęszcza na zajęcia, co zapewnia jej takie wsparcie, wspaniałą przestrzeń i możliwość twórczego rozwoju.”

„Bardzo dziękuję za państwa pracę i wsparcie psychologiczne! Chodzimy na zajęcia dla dzieci i grupę dla rodziców. Wszyscy pracownicy są prawdziwymi profesjonalistami i po prostu dobrymi i miłymi ludźmi! Państwa wkład jest bezcenny.”

„Bardzo dziękuję za taką możliwość dla dziecka i kontakt z innymi dziećmi, za ciekawe i różnorodne zajęcia twórcze, za zajęcia rozwijające!!! Córka jest zachwycona, ja również! Dziękuję ❤️”

„Bardzo dziękujemy za pomoc, wsparcie, troskę, dla nas to bardzo ważne. Nauczyciele, psychologowie, wszyscy są bardzo uważni, uprzejmi, zawsze chętni do pomocy, podpowiedzi, porady. Bardzo dziękujemy za to, że istnieje centrum wsparcia.”

„Dziękuję za pracę z dziećmi. W dzisiejszych czasach bardzo ważne jest, aby dzieci mogły wspólnie i pożytecznie spędzać czas w bezpiecznych warunkach i pod opieką odpowiedzialnych specjalistów!”

„Centrum jest wspaniałe! Dziękujemy za dobrych, wrażliwych nauczycieli, ładne nowe pomieszczenia, wygodny plac zabaw dla dzieci, ciekawe warsztaty, psychologa.”

„Serdecznie prosimy, aby praca świetlicy była kontynuowana, ponieważ ma ona duży wpływ na kształtowanie serc dzieci w tak trudnym czasie. Niech będzie inspiracją i wsparciem dla rozwoju tej ważnej sprawy!”

„Serdecznie dziękuję całemu zespołowi centrum w Żytomierzu za niezwykle ciekawe zajęcia dla dzieci. Stworzyliście takie warunki, że dzieci z ogromną radością spieszą do was, a kiedy nadchodzi pora odebrania, dzieci nie chcą wychodzić.”

„Jestem bardzo wdzięczna za możliwość uczęszczania do centrum Caritas w Charkowie. Moje dzieci z wielką przyjemnością chodzą, a nawet biegną na zajęcia, dla nich szczęściem jest możliwość komunikowania się z rówieśnikami w trybie offline. Dziękuję za uśmiechy i dobry nastrój moich chłopców. Jesteście najlepsi! W tak trudnych czasach my, rodzice, staramy się z całych sił chronić dzieci przed problemami i zapewnić im szczęśliwe dzieciństwo, a z waszą pomocą jest to łatwiejsze.”

Działanie 2: Przeprowadzenie szkoleń specjalistycznych oraz wsparcie superwizyjne dla pracowników centrów (działanie realizowane przez Caritas Polska oraz przez partnera Caritas-Spes Ukraina).

W ramach projektu odbyły się trzy zaplanowane w ofercie specjalistyczne szkolenia dla pracowników CPR – przeprowadzono 96 godzin szkoleń w 3 obszarach tematycznych:

• „Praca socjalna z wykorzystaniem metod terapii środowiskowej” w wymiarze 56 godzin,
• „Przeciwdziałanie przemocy domowej, ochrona dzieci przed krzywdzeniem oraz wsparcie systemu rodzinnego w kontekście przemocy domowej” w wymiarze 24 godzin,
• szkolenie „Trening umiejętności społecznych dla dzieci” w wymiarze 16 godzin.

Łącznie w szkoleniach wzięło udział 43 uczestników.

W ramach projektu zostały zrealizowane 62 godziny superwizji dla specjalistów w centrach, w różnych modalnościach – stacjonarnie i online, indywidualnie i grupowo. Były one kontynuacją szkoleń oraz odpowiadały na zapotrzebowanie związane z konkretnymi zagadnieniami, pojawiającymi się trudnościami i skomplikowanymi przypadkami, a także były wsparciem dla specjalistów w ich rozwoju i trudnościach związanych z wykonywaniem swoich obowiązków mającym na celu przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu i retraumatyzacji.

Działanie 3: Organizacja warsztatów umiejętności wychowawczych i kompetencji rodzicielskich oraz grup wsparcia dla rodziców i opiekunów (działanie realizowane przez partnera Caritas-Spes Ukraina).

Dzięki przeszkoleniu pracowników centrów w zakresie organizacji grup rodzicielskich, w ramach działania 2 w pierwszym module projektu, a także przeprowadzeniu szkoleń o tematyce wsparcia środowiskowego i wsparcia całych rodzin, CPR-y osiągnęły znaczące postępy w prowadzeniu zajęć grupowych oraz motywowaniu rodziców do udziału w nich. W każdym CPR zatrudniono dodatkowego trenera, który wspólnie z drugim pracownikiem prowadził grupy zamknięte i półotwarte dla rodziców. W sumie przeprowadzono 510 godzin różnych spotkań grupowych – warsztatów i grup wsparcia, w których uczestniczyło 320 rodziców i opiekunów. 510 godzin zostało zrealizowanych w różnych kombinacjach cyklów zajęć po 20 godzin w cyklu, w różnych lokalizacjach w zależności od potrzeb, w formie zamkniętej (określona z góry lista uczestników bez dodatkowych uczestników po rozpoczęciu zajęć), półotwartej (uczestnicy mogą dołączać i odchodzić z grupy w różnym czasie, z zastrzeżeniem warunków uczestnictwa w grupie) i otwartej (cykl spotkań na konkretne tematy i możliwość uczestnictwa w konkretnych częściach cyklu na dany temat).

Podczas spotkań grupowych rodzice najczęściej zgłaszali potrzebę omawiania następujących zagadnień: rozwój umiejętności pozytywnego wychowania, zarządzanie emocjami, budowanie zdrowych relacji rodzinnych, psychoedukacja o rozwoju i potrzebach rozwojowych dzieci, rozmowa o wsparciu dla nastolatków i radzeniu sobie jako rodzin nastolatka, dyskusja o żałobie i wsparciu dzieci w zależności od ich wyzwań i diagnoz. Udział w spotkaniach grupowych pomógł uczestnikom poprawić komunikację w rodzinach oraz rozwijać strategie radzenia sobie z konfliktami i stresem.

Działanie 4: Stworzenie systemu referencyjnego i mapowanie dostępności usług zdrowia psychicznego w regionach objętych projektem (działanie realizowane przez partnera Caritas-Spes Ukraina).

CPR stały się ważną częścią skoordynowanego systemu, który pomaga zapewnić beneficjentom dostęp do różnych usług, ułatwiając skuteczne kierowanie ich do wyspecjalizowanych instytucji i organizacji. Każde CPR stworzyło własną bazę danych pozwalającą skutecznie mapować i gromadzić informacje o dostępnych w danym regionie usługach (bezpłatnych i płatnych), które mogą być potrzebne osobom w kryzysie. W bazie tej znajdują się informacje pogrupowane według różnych kategorii, takich jak: usługi socjalne, poradnictwo prawne, usługi medyczne, a także usługi specjalistyczne dla określonych grup (osób starszych, osób niepełnosprawnych, matek z dziećmi, dzieci itp.). Case managerowie pracujący z beneficjentami, po przeprowadzeniu analizy potrzeb, przekierowywali ich do odpowiedniej usługi znajdującej się w bazie danych CPR. Z takiego systemu przekierowań do usług płatnych i nieodpłatnych skorzystało 1061 osób.

Oprócz dostarczania informacji w ramach tego działania zapewniono również pomoc finansową beneficjentom wymagającym specjalistycznego, tj. wsparcia w opłacaniu usług, do których beneficjenci zostali przekierowani, w przypadku gdy były to usługi płatne, a beneficjent nie mógł pokryć tych kosztów samodzielnie. Aby zapewnić pełną dostępność usług w systemie przekierowań możliwe było również uzyskanie przez beneficjenta finansowania leków oraz niezbędnych badań, a także pokrycie kosztów dojazdu, jeśli dana usługa znajdowała się w innym mieście. Z systemu finansowania kosztów leków lub usługi specjalistycznej skorzystało 208 osób. Najczęściej było to wsparcie finansowe w zakupie leków przepisanych przez specjalistę uzupełniających leczenie albo zakup usług specjalistycznych niedostępnych w centrum, m.in. badań diagnostycznych, dodatkowe wizyty u specjalistów, np. neurologa, dodatkowe zajęcia specjalistyczne u logopedy lub rehabilitacja neurologiczna, integracja sensoryczna dla dzieci.