1 września 1939 roku rozpoczął się największy konflikt w dziejach ludzkości – II wojna światowa. Przyniosła ona Polsce i światu niewyobrażalne cierpienia, śmierć milionów ludzi, ogromne zniszczenia i traumę, której ślady odczuwane są do dziś. W rocznicę tamtych wydarzeń oddajemy hołd ofiarom i bohaterom, a także wspominamy tych, którzy – wbrew logice wojny – wybierali drogę miłosierdzia.

Caritas wobec wojny

Przed wybuchem wojny Caritas rozwijała swoją działalność charytatywną w diecezjach na terenie całej Polski. Okupacja hitlerowska i sowiecka uniemożliwiła funkcjonowanie ogólnopolskich struktur, jednak duch służby potrzebującym nie zgasł. W wielu parafiach, klasztorach i placówkach kościelnych siostry zakonne, księża i świeccy organizowali pomoc dla najbardziej poszkodowanych.

Była to działalność cicha, prowadzona często w ukryciu i z narażeniem życia. Duchowni i osoby konsekrowane dostarczały żywność, leki i odzież wysiedlonym rodzinom, sierotom, więźniom, osobom ukrywającym się. Wiele zgromadzeń zakonnych otworzyło swoje domy dla dzieci i dorosłych potrzebujących schronienia – również dla Żydów, których ratowanie groziło karą śmierci.

Świadectwa z tamtych lat mówią o heroicznej postawie ludzi Kościoła, którzy nieśli wsparcie materialne i duchowe w świecie pogrążonym w przemocy. Pomoc Caritas i środowisk z nią związanych była często jedynym promykiem nadziei dla tych, którzy stracili wszystko.

Dziedzictwo, które trwa

Gdy tylko zakończyła się wojna, Caritas w Polsce natychmiast odrodziła swoją działalność. Już w 1945 roku rozpoczęto organizowanie pomocy dla ofiar działań wojennych, sierot, osób chorych i ubogich. Był to naturalny ciąg dalszy misji miłosierdzia, która w czasie okupacji nie została przerwana, mimo terroru i prześladowań.

Dziś Caritas Polska kontynuuje to dziedzictwo. Wciąż odpowiadamy na cierpienie i biedę – pomagając uchodźcom, ofiarom wojen i klęsk żywiołowych, a także najbardziej potrzebującym w naszym kraju. Pamięć o odwadze i poświęceniu poprzednich pokoleń jest dla nas zobowiązaniem, by nigdy nie ustawać w czynieniu dobra.

Fotografia przedstawia ochronkę dla dzieci przy parafii pw. św. Antoniego Padewskiego w Poznaniu (fot. Archiwum Archidiecezji Poznańskiej).