Dynamiczne dyskusje, prezentacje kluczowych programów, refleksja nad misją i praktyką Caritas oraz decyzje o przyszłych działaniach – tak wyglądało Jesienne Zgromadzenie Dyrektorów Caritas Diecezjalnych, które odbyło się 20–21 listopada w Warszawie. Podczas spotkania omówiono najważniejsze wyzwania i osiągnięcia Caritas w kraju i na świecie, a także narzędzia i strategie, które mają wzmocnić pomoc niesioną osobom potrzebującym.
Dwudniowe obrady rozpoczęła modlitwa prowadzona przez dyrektora Caritas Polska, ks. Janusza Majdę. W swoim wystąpieniu podkreślił szczególną rolę współpracy z Caritas diecezjalnymi – zarówno w realizacji projektów pomocowych, jak i w budowaniu wspólnoty organizacji w całej Polsce. Z uznaniem wspomniał o zaangażowaniu poszczególnych diecezji w tegoroczną pielgrzymkę osób w kryzysie bezdomności na Jasną Górę, będącą centralnym wydarzeniem Światowego Dnia Ubogich. Jak podkreślił, współpraca ta stanowi trwały fundament skutecznego niesienia pomocy w duchu solidarności.
Silna marka Caritas i znaczenie komunikacji
Karolina Waś, dyrektor Biura Komunikacji i Promocji Caritas Polska, przedstawiła wyniki ogólnopolskiego badania marki Caritas, pokazującego, jak Caritas funkcjonuje w świadomości społecznej. Wynika z niego, że organizacja pozostaje jedną z najlepiej rozpoznawalnych w kraju. Jednocześnie wielu respondentów miało problem z przypisaniem jej działalności do jednej sfery – wynika to z różnorodności programów prowadzonych równolegle w całej Polsce.
Na tym tle pojawił się temat dotarcia do osób, które nie żyją na co dzień w rytmie Kościoła, ale pozostają wrażliwe społecznie i są skłonne wspierać działania oparte na wiarygodności i transparentności. Rozważano, jak przekuć wysokie zaufanie społeczne w stabilne finansowanie programów pomocowych. Zwrócono również uwagę na to, że rzetelnie budowana marka Caritas realnie wpływa na postrzeganie Kościoła jako instytucji troszczącej się o najbardziej potrzebujących.
Następnie Magdalena Fac-Skhirtladze z Centrum Analiz Problemów Społecznych Caritas Polska omówiła pracę nad „Raportem Caritas 2024”. Dzięki informacjom zebranym z diecezji udało się stworzyć dokument, który pokazuje nie tylko skalę działań, ale też ich zróżnicowanie i komplementarność. Raport stał się narzędziem pozwalającym inaczej opowiadać o misji Caritas — nie jako o działaniach pojedynczych jednostek, ale jako spójnym wysiłku ogólnopolskiej sieci. Raport Caritas 2024 dostępny jest TUTAJ.
Medale 35-lecia i wybór Prezydium
W związku z 35-leciem reaktywacji Caritas w Polsce ks. Janusz Majda przekazał złote medale zasługi Caritas tym dyrektorom diecezjalnym, którzy nie mogli uczestniczyć w jubileuszowych obchodach. Wyróżnienia te są symbolem uznania dla osób, które od lat angażują się w działania na rzecz potrzebujących, często w ciszy i bez rozgłosu.
Podczas Zgromadzenia wybrano również nowe Prezydium Caritas — zespół, który nadaje merytoryczny kierunek pracy całej wspólnoty oraz dba o spójność podejmowanych inicjatyw.
Pomoc, która zmienia życie
Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom
O działaniach na rzecz najmłodszych mówił Ireneusz Krause, zastępca Dyrektora Caritas Polska. Przypomniał, że program Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom skupia się na długofalowym wspieraniu edukacji i rozwoju dzieci i młodzieży. Podkreślił również międzynarodowy wymiar akcji — każdego roku część środków trafia do krajów, w których dzieci żyją w warunkach kryzysowych. W 2024 roku wsparcie otrzymają najmłodsi na Kubie, gdzie trudna sytuacja ekonomiczna została dodatkowo pogłębiona skutkami huraganu Melissa.
Seniorzy i diagnoza ubóstwa: „Na codzienne zakupy” oraz „Poverty Watch”
Małgorzata Jarosz-Jarszewska, przedstawiła szczegóły funkcjonowania największego programu Caritas dla seniorów. „Na codzienne zakupy” to połączenie pomocy materialnej — w formie kart na zakupy — z regularnym kontaktem wolontariuszy i pracowników Caritas, który przeciwdziała samotności i wykluczeniu. Program odpowiada na dwie równoczesne potrzeby: bezpieczeństwa ekonomicznego i relacyjnego.
Zastępca Dyrektora Caritas Polska omówiła również raport „Poverty Watch”, który pokazuje, jak w latach 2023–2024 kształtowało się ubóstwo w Polsce. Dane te pozwalają lepiej planować pomoc i reagować na potrzeby różnych grup społecznych — szczególnie tych najbardziej narażonych na marginalizację.
Żywność, technologie i finanse — infrastruktura działań Caritas
Wsparcie żywnościowe to fundament działalności Caritas. W mijającym roku — jak przedstawił Bartłomiej Kulisz, kierownik Działu Pomocy Żywnościowej i Rzeczowej Caritas Polska — pomoc o wartości 66 milionów złotych trafiła do 230 tysięcy osób. Skala działań obejmuje zarówno programy systemowe, jak i lokalne inicjatywy prowadzone przez diecezje. Zapowiedziano także kolejną edycję ogólnopolskiej zbiórki „Tak. Pomagam!”, zaplanowaną na 5–6 grudnia.
O znaczeniu nowoczesnych rozwiązań w pracy Caritas mówili Michał Korzeniowski z Działu ds. Pomocy Migrantom i Krajowej Pomocy Humanitarnej Caritas Polska oraz Tomasz Stasiak, ekspert ds. wdrożeń projektów IT. Zaprezentowane przez nich oprogramowanie Salvatio pozwala tworzyć bazy danych beneficjentów, dokumentować udzieloną pomoc i analizować historię wsparcia — co usprawnia procesy i zwiększa przejrzystość działań.
Iwona Marciniak, dyrektor Biura Finansów i główna księgowa Caritas Polska, przedstawiła zmiany, jakie od 2026 roku wprowadzi Krajowy System e-Faktur. Nowy model księgowości docelowo ułatwi obsługę finansową i uporządkuje obieg dokumentów.
Fundacja Caritas i praktyka Katolickiej Nauki Społecznej
Dr Przemysław Ligenza, prezes Fundacji Caritas, omówił dotychczasowe działania fundacji i wskazał obszary, w których współpraca z diecezjami może przynieść wymierne korzyści — szczególnie w kontekście programów realizowanych na dużą skalę, takich jak Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom.
Marcin Kawko z Centrum Analiz Problemów Społecznych Caritas Polska zwrócił uwagę, że zasady Katolickiej Nauki Społecznej są realnym drogowskazem dla codziennej pracy Caritas. Zachowanie godności osoby, troska o dobro wspólne, solidarność i pomocniczość — wszystkie te wartości są obecne w domach pomocy społecznej, hospicjach i projektach prowadzonych w diecezjach. To właśnie one nadają kierunek misji Caritas i odróżniają ją od świeckich instytucji pomocowych.
Jesienne Zgromadzenie Dyrektorów Caritas Diecezjalnych pokazało, że Caritas to organizacja, która potrafi łączyć skalę działania z wrażliwością na konkretnego człowieka. Wnioski i decyzje podjęte podczas obrad mają umocnić tę misję i sprawić, by pomoc docierała jeszcze skuteczniej — tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.
