O projekcie

W trosce o potrzebujących i nasze środowisko

Program Spiżarnia Caritas jest realizowany od marca 2017 roku przez Caritas Polska w partnerstwie z Caritas diecezjalnymi. Ma on dwa podstawowe cele:

  • systematyczną pomoc osobom potrzebującym, poprzez przekazywanie im pełnowartościowej żywności wycofanej ze sprzedaży w sklepach
  • przeciwdziałanie marnowaniu żywności.

Produkty spożywcze są odbierane ze sklepów i przekazywane do placówek Caritas, gdzie służą do przygotowania posiłków; trafiają też do punktów wydawania żywności, a stąd bezpośrednio do osób potrzebujących.

W ramach bieżącej edycji programu 45 Caritas diecezjalnych oraz innych organizacji kościelnych, występujących jako organizacje pożytku publicznego, podpisało umowy na odbiór żywności z blisko 1300 sklepami oraz 18 hurtowniami i 22 magazynami różnych sieci handlowych.

Największym partnerem w programie Spiżarnia Caritas jest sieć sklepów Biedronka  (Jeronimo Martins), która wspiera Caritas również w programach społecznych i socjalnych. Partnerami programu są także sklepy sieci: ALDI, Carrefour, EUROCASH, Kaufland, LIDL, Netto, Piotr i Paweł, Schiever i Rella (Bi1, Auchan) , Selgros oraz Tesco.

W ramach Spiżarni Caritas przekazano potrzebującym:

  • w roku 2017 i 2018 ponad 2 600 ton żywności
  • w roku 2019 ponad 5 000 ton żywności
  • w roku 2020 ponad 6 600 ton żywności o wartości ponad 83,5 mln zł.

Papież Franciszek zwraca uwagę na fakt, że marnowana jest niemal jedna trzecia produkowanej żywności, a żywność, którą się wyrzuca, jest żywnością kradzioną ze stołu ubogich. Program Spiżarnia Caritas wspiera potrzebujących i jednocześnie przeciwdziała marnowaniu żywności. Pomaga chronić naszą planetę przed kolejnymi tonami odpadów i kształtować postawy proekologiczne. W 2020 roku ruszyły po raz pierwszy kampanie edukacyjne sieci sklepów, z wykorzystaniem materiałów opracowanych przez Caritas Polska. Służyły uwrażliwieniu klientów na problem marnowania żywności i negatywnego wpływu tego zjawiska na środowisko.

Prawdziwą siłą programu Spiżarnia Caritas jest długofalowość i systematyczność działań oraz wielokierunkowa współpraca Caritas i sieci sklepów, oparta na wzajemnych korzyściach i współodpowiedzialności. Artykuły spożywcze odbieramy w ramach podpisanych umów, przy czym najważniejszym czynnikiem, decydującym o powodzeniu współpracy, zawsze był i jest człowiek – w tym przypadku kierownik sklepu, czy zespół pracowników, rozumiejący ideę przekazywania żywności, która po opuszczeniu sklepu musi szybko dotrzeć do jadłodajni, punktów odbioru i dalej – do potrzebujących.

Z logistycznego punktu widzenia ogromne znaczenie ma z jednej strony ilość przekazywanych produktów, z drugiej – sprawne działanie zespołów parafialnych i wolontariuszy (to dzięki nim żywność trafia do potrzebujących). Staramy się rozwijać to zaplecze i powiększać grono osób niosących pomoc. W 2020 roku ponad 60 000 osób otrzymało paczki i posiłki. W realizację programu było zaangażowanych ponad 500 zespołów parafialnych i ponad 1600 wolontariuszy.

Partnerzy realizują program na podstawie przyjętej w lipcu 2019 r. Ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Zgodnie z nią, sklepy i hurtownie spożywcze o powierzchni sprzedaży powyżej 250 m kw. muszą zawrzeć umowę z wybraną organizacją pozarządową i nieodpłatnie przekazywać jej żywność (przez pierwsze dwa lata obowiązywania nowych przepisów dotyczy to placówek o pow. powyżej 400 m kw.). Organizacje pozarządowe otrzymują produkty spełniające wymogi prawa żywnościowego, które nie mogą zostać sprzedane ze względu na bliski termin przydatności do spożycia, wady wyglądu samych artykułów spożywczych lub ich opakowań. Natomiast 1 marca 2020 r. weszły w życie przepisy dotyczące opłat – sprzedawcy zapłacili w minionym roku po raz pierwszy 0,1 zł za każdy kg zmarnowanej żywności.

Caritas, rozwijając od 2017 r. program Spiżarni, zaprasza do współpracy sklepy, które zgodnie z ustawą chcą podpisać umowę na odbiór żywności z przeznaczeniem na cele charytatywne.