Potrzeba edukacji i podnoszenia kwalifikacji personelu jest jedną z częstszych potrzeb wyrażanych przez partnerów i beneficjentów projektów Caritas Polska na świecie. Tylko dzięki pracy lokalnych profesjonalistów możliwy jest trwały rozwój, również po zakończeniu zwykle krótkich projektów. Dlatego w ramach projektu wsparcia niepełnosprawnych w Autonomii Palestyńskiej Caritas Polska stawia na kształcenie osób pracujących na co dzień z potrzebującymi w zakresie pedagogiki specjalnej i kampanii społecznych.

Kurs z pedagogiki specjalnej w Betlejem

Osoby związane z pomocą niepełnosprawnym w Autonomii Palestyńskiej zgodnie stwierdzają, że istotnym problemem jest brak dostępu do edukacji ukierunkowanej na pracę z dziećmi i dorosłymi z niepełnosprawnościami. Nie ma takiego kierunku studiów na żadnej uczelni w ich kraju, więc pracownicy ośrodków zdobywają umiejętności w praktyce, ucząc się jedni od drugich. Dzięki projektowi realizowanemu przez Caritas Polska we współpracy z Caritas Jerozolima dziesięcioro pracowników placówek objętych projektem uczestniczy w kursie z pedagogiki specjalnej, po którym otrzymają dyplom specjalizacyjny. Ten intensywny kurs odbywa się na uczelni Palestine Ahliya University w Betlejem. O znaczeniu tego kursu rozmawialiśmy z opiekunem naukowym kursu, dr. Samim Bashą oraz jedną ze studentek, Laną Zoughbei – dyrektorką ośrodka Jemima dla osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Caritas Polska: Jakie znaczenie ma dla Pana udział w projekcie zapobiegania wykluczeniu osób niepełnosprawnych?

Dr Sami Basha: Wsparcie tego typu projektów jest dla nas niezwykle ważne, bo pomoc osobom niepełnosprawnym to duże wyzwanie dla Palestyny. Szczególnie doceniamy to, że ten projekt opiera się na prawdziwych, ludzkich wartościach – nie jest to tylko przekazywanie funduszy, ale znacznie więcej: przygotowanie ludzi, stwarzanie im szans. Uważam, że polski rząd, Caritas Polska  i Caritas Jerozolima wykazały się przenikliwością, wspierając ten projekt, który pomoże nam zmierzyć się z wyzwaniami w naszym kraju. Bardzo ważne jest dla nas przygotowanie nowych osób, którzy będą mogli pracować w terenie i pomagać niepełnosprawnym.

CP: Jakie są cele kursu z pedagogiki specjalnej, jakie umiejętności zdobywają jego studenci?

SB: Przede wszystkim chcemy, aby byli w stanie zaakceptować dziecko takim, jakie jest ze swoją niepełnosprawnością, żeby umieli dokonać oceny i diagnozy jego potrzeb oraz opracować indywidualny program nauczania. Bardzo ważne jest także wpojenie przekonania, że nie da się pracować całkiem samodzielnie. Praca zespołowa to ważna umiejętność sama w sobie, a w Palestynie bardzo tego potrzebujemy.

CP: Kim są uczestnicy tego kursu?

SB: Uczestnicy zostali wybrani z instytucji objętych projektem realizowanym przez Caritas. Wszyscy mają doświadczenie z pracy w tych instytucjach, są już zaangażowani w pracę z niepełnosprawnymi, co znacznie ułatwia prowadzenie kursu. Rozumieją, o co chodzi w niepełnosprawności i są chętni do działania. Wydaje mi się, że są szczęśliwi z możliwości udziału w kursie, zaangażowani i ciężko pracują, żeby kiedyś móc się określić mianem specjalisty.

 Caritas Polska: Jakie znaczenie ma dla Pani i Pani pracy udział w tym projekcie i w kursie z pedagogiki specjalnej?

Lana Zoughbei: Na żadnej uczelni na Zachodnim Brzegu nie ma studiów z pedagogiki specjalnej,  a kurs organizowany w  Palestine Ahliya University to jedyne tego typu zajęcia dla nauczycieli i pracowników socjalnych. To dla nas wielka szansa, bo chociaż poprzez doświadczenie w pracy zdobyliśmy już sporo wiedzy praktycznej, to potrzebujemy ją zweryfikować, zaktualizować i pogłębić. Jest to ważne także dla liderów organizacji – dzięki temu będziemy mogli wspierać innych pracowników w naszych instytucjach.

CP: Na czym polegają działania organizacji, w której Pani pracuje?

LZ: W organizacji Jemima prowadzimy trzy rodzaje działań. Pierwszym jest zakład opiekuńczy, w którym zajmujemy się 24 osobami z upośledzeniem przez 24 godziny na dobę. Drugi rodzaj działań to ośrodek opieki dziennej, do którego dzieci i osoby z upośledzeniem przychodzą codziennie, a trzeci – wizyty domowe pracownika socjalnego i fizjoterapeuty w domach osób niepełnosprawnych. Jesteśmy jedną z bardzo niewielu organizacji zajmujących się osobami głęboko upośledzonymi. Pracujemy z nimi od A do Z, starając się zatroszczyć o nich we wszystkich aspektach: emocjonalnym, fizycznym, medycznym i edukacyjnym.

CP: Jakie jest największe wyzwanie w pracy z niepełnosprawnymi?

LZ: Największym wyzwaniem jest to, że wydaje nam się, że jesteśmy osamotnieni. Nie dostajemy wiele wsparcia od rządu i innych organizacji, nie mamy potrzebnego zaplecza, odpowiedniego sprzętu do pracy z niepełnosprawnymi, brakuje nam nawet małych rzeczy, nie dostajemy w terminie leków. Ulice, budynki publiczne, szpitale nie są dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Nie mamy możliwości edukacji z pedagogiki specjalnej, nie mamy też wsparcia społecznego dla naszej pracy, bo ludzie często nie rozumieją, po co w ogóle to robimy. Staramy się rozwijać i pomagać sobie wzajemnie, ale żeby rzeczywiście poprawić sytuację osób niepełnosprawnych potrzebujemy czasu i współpracy wszystkich organizacji. Projekt organizowany przez Caritas jest dla nas ważny również dlatego, że daje nam nie tylko wsparcie finansowe, ale też bardzo potrzebne wsparcie moralne.

Szkolenie z prowadzenia kampanii społecznych

Drugim działaniem z obszaru podnoszenia kwalifikacji było szkolenie z prowadzenia kampanii społecznych i promocji internetowej dla pracowników Caritas Jerozolima, partnera projektu. Troje pracowników uczestniczyło w dniach 17-23 sierpnia w kilkudniowym szkoleniu w Warszawie. W programie znalazły się takie zagadnienia jak:

• Praktyka działań na rzecz osób niepełnosprawnych – o działaniach Fundacji Poza Horyzonty i swoich osobistych doświadczeniach opowiadał Jasiek Mela
• Praktyka prowadzenia kampanii społecznych
• Promocja działań w mediach społecznościowych i internecie.

Uczestnicy szkolenia ocenili, że podczas tych kilku dni otrzymali dużo informacji, które ich inspirują do dalszych działań i będą wspólnie pracować nad zastosowaniem ich w lokalnych warunkach.

 Projekt „Zapobieganie izolacji i wykluczeniu społecznemu osób niepełnosprawnych w Autonomii Palestyńskiej” jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.